Je hebt je misschien wel eens afgevraagd hoe het kan dat de ene werknemer burn-out raakt en zijn directe collega niet? Terwijl ze hetzelfde werk doen en een vergelijkbare thuissituatie hebben.

Dat heeft te maken met het stresstype dat je bent. De ene persoon ziet namelijk een gebeurtenis als bedreiging en de ander als uitdaging. Ons lichaam is zo ingesteld dat we bij acuut gevaar vluchten, vechten of bevriezen. Nadat het gevaar is geweken, komt ons lichaam weer tot rust. Dit is een mechanisme uit de oertijd, erg handig bij de aanval van een tijger of vallende rotsblokken. In deze tijd zijn er echter veel meer stressoren, waardoor we continu alert zijn. Dat kan chronische stress opleveren. Je lichaam blijft dan reageren alsof het stress ervaart en er ontstaan allerlei lichamelijke en psychische klachten.

De verschillende stresstypen

Uit onderzoek[1] blijkt dat we niet allemaal op dezelfde manier op stress reageren. Het verschil zit in een verhoogde of verlaagde cortisolspiegel en in het deel van het autonome zenuwstelsel wat voor activering of juist afremming zorgt. Er worden daarom vier verschillende stresstypen onderscheiden:

  1. Het turbotype dat versnelt bij stress. Ze gaan steeds een tandje harder. Deze mensen houden van prikkels en kunnen op den duur niet meer stoppen. Dan staan ze in de hoogste stand van paraatheid en kunnen niet meer terug. Het vinden van de rem en op tijd gas terug nemen is voor dit type van belang.
  2. Het crashtype dat instort bij langdurige stress. Ze werken continu in de hoogste versnelling. Deze mensen vergen het uiterste van zichzelf, zonder op de waarschuwingssignalen te letten. Het risico bij het crashtype is dan ook dat ze plotseling instorten (crashen). Stelselmatig ontspanning inbouwen helpt voor dit type.
  3. Het hooggevoelige type dat bij de kleinste dingen ontregeld raakt. Ze raken snel in paniek, vaak bij situaties waarvan een ander geen stress ervaart. Deze mensen hebben ook meer tijd nodig om van een werkdag te herstellen. Afleiding van gezellige collega’s, steun, emotionele en fysieke rust helpt hen.
  4. Het bore-outtype dat zichzelf net iets te veel beschermt tegen stress. Ze zijn zelfs bang voor stress en houden daarom een grote hoeveelheid werk of moeilijk werk af. Deze mensen werken vaak onder hun niveau en ze nemen vooral waar. Het helpt hen om hun fysieke uithoudingsvermogen te trainen.

Overigens is het niet zo dat het ene type het andere uitsluit. Sommige mensen zijn duidelijk één type, maar anderen reageren in verschillende stresssituaties op een andere manier.

Stresstypen en herstel van een burn-out

Om te herstellen van burn-out klachten is het ook handig om te weten welk stresstype iemand is. Bij het turbotype helpt bijvoorbeeld hardlopen, maar een crashtype slaat daarin door. Voor dit type is tijdens het herstel nadruk op plezier in het leven nodig. Het hooggevoelige type heeft vaak creatieve talenten waar je bij kan aansluiten en het bore-out type kan je met kleine stapjes activeren.

Voor alle typen geldt dat behandeling op fysiek-, mentaal-, emotioneel- en zingevingsgebied kan worden ingezet. Het is hierbij zaak niet te streven naar terugkeer op het oude niveau, maar naar een nieuw evenwicht.

 

 

[1] Bron: Carien Karsten – Stresstypen herkennen en stress en burn-out behandelen (Physios, 2018, 03)

 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang regelmatig het laatste vitaliteitsnieuws.
!
!

Lees onze privacyverklaring om te zien hoe wij omgaan met jouw gegevens.

Terms and Conditions checkbox is required.
Something went wrong. Please check your entries and try again.
Scroll naar top